Аутентификация «кім кіре алады» дегенді шешеді. Ал дерек ұрланып кетсе ше? Сол үшін екінші қабат бар — шифрлеу.

Шифрлеу — рұқсаты жоқ тұлғалардан ақпаратты қорғау мақсатында оны түрлендіру процесі. Бұл — қайтымды процесс: кез келген әдісте нақты түрлендіру нұсқасын таңдайтын кілт қолданылады.

Криптография (грек. cryptos — құпия, logos — хабар) — деректерді шифрлеумен айналысатын ғылым.

Криптология екі бөлімнен тұрады: криптография (қорғау әдістерін зерттейді) және криптоанализ (ақпаратты кілтсіз ашуға тырысады).

Шифрлеудің екі үлкен түрі бар — ҰБТ-да дәл осы айырмашылық сұралады:

Симметриялықта бір кілт, асимметриялықта екеу: ашық және жабық.

Белгісі	Симметриялық	Асимметриялық
Кілт саны	Біреу (шифрлеуге де, шешуге де)	Екеу: ашық — шифрлеуге, жабық — шешуге
Мысалдар	DES, AES	RSA
Әлсіздігі	Кілт ұрланса, ақпарат та ашылады	Ашық кілт ұрланса да, ақпарат ашылмайды

💡

Тарихи шифрлар да бар — алмастыру шифры (Цезарь шифры), кестелік шифрлеу, Виженер шифры. Олар криптографияның қалай басталғанын көрсетеді, бірақ бүгін тек оқу мысалы ретінде қаралады: заманауи қорғау DES, AES, RSA сияқты алгоритмдерге сүйенеді.

Практикада шифрлеу күнде қолданылады: MS Office пен OpenOffice құжатты парольмен шифрлайды, WinRAR мен WinZip архивке пароль қояды, GnuPG симметриялық және асимметриялық шифрлеуді де қолдайды.