Қазақстанды цифрландыру
Ұлттық цифрландыру бағдарламалары әлемнің 15 елінде жүзеге асырылуда, соның бірі — Қазақстан. Бірақ «компьютерде жұмыс істей білу» мен «цифрлық сауатты болу» — бір нәрсе емес. Бүгін осы айырмашылықты және Қазақстанның цифрландыру жолын түсінеміз.
Ойлан: сен Word-та мәтін тере аласың, бірақ желіде дербес деректеріңді қалай қорғау керектігін білесің бе? Бұл екі дағды бір-бірінен мүлдем бөлек.
| Ұғым | Мағынасы |
|---|---|
| Цифрлық сауаттылық | Күнделікті және кәсіби қызметтерде цифрлық технологиялар мен интернет ресурстарын тиімді әрі ҚАУІПСІЗ пайдалана білу біліктілігі |
| Компьютерлік сауаттылық | Практикалық жұмыстарда компьютерді және негізгі қолданбалы бағдарламаларды қолдану дағдысы |
Айырмашылығы неде? Компьютерлік сауаттылық — «бағдарламаны білу», ал цифрлық сауаттылық — «технологияны ҚАУІПСІЗ және ТИІМДІ пайдалану», яғни қауіпсіздік, электрондық үкімет қызметтерін білу, электрондық сауда сияқты кеңірек дағдыларды қамтиды.
Цифрлық сауаттылықтың екі деңгейі бар: негізгі дағдылар (сенімді пайдалану — компьютер/интернет, ақпараттық қауіпсіздік, электрондық үкімет, электрондық сауда) және кәсіби дағдылар (сенімді игеру — цифрлық құрылғылармен медиа дағды, кәсіби бағдарламалық-аппараттық шешімдер).
Цифрландыру (digitization, digitalization) — экономика мен қоғамда әлеуметтік-экономикалық салада цифрлық технологияларды жаппай енгізу арқылы ақпаратты іздеу, жасау, өңдеу және онымен жұмыс істеу.
Бір күнде «цифрлық мемлекет» пайда болмайды — ол реттелген құжаттар тізбегі арқылы дамиды:
| Құжат | Жылы | Мазмұны |
|---|---|---|
| «Ақпараттық Қазақстан-2020» | 2013 | Мемлекеттік басқаруды жетілдіру, «ашық және мобильді үкімет» құру негізі |
| «Ақпараттандыру туралы» Заңы | 2015 | Ақпараттық қоғам қалыптастыру, электрондық үкіметті дамыту |
| «Қазақстанның киберқалқаны» | 2017 | Электрондық ресурстар мен желілерді қорғау саясаты |
| «Цифрлық Қазақстан» | 2017 | Цифрлық технология арқылы экономика дамуын жеделдету |
Бағдарламаның екі негізгі мақсаты бар: «Қолданыстағы экономиканы цифрландыру» және «Болашақтың цифрлық индустриясын құру». Осы мақсаттар бес бағытқа бөлінеді:
| № | Бағыт | Мәні |
|---|---|---|
| 1 | Экономика салаларын цифрландыру | Дәстүрлі салаларды жаңа технологиямен түрлендіру |
| 2 | Цифрлық мемлекетке көшу | Мемлекет функцияларын халыққа қызмет көрсету инфрақұрылымына айналдыру |
| 3 | Цифрлық Жібек жолын іске асыру | Жоғары жылдамдықты, қауіпсіз деректер инфрақұрылымын дамыту |
| 4 | Адам капиталын дамыту | «Креативті қоғам» құру, білім экономикасына көшу |
| 5 | Инновациялық экожүйе құру | Бизнес-ғылым-мемлекет арасындағы технологиялық кәсіпкерлікті дамыту |
- Цифрлық сауаттылық — технологияны тиімді ЖӘНЕ қауіпсіз пайдалану, компьютерлік сауаттылықтан кеңірек.
- Цифрландыру — цифрлық технологияны әлеуметтік-экономикалық салаға жаппай енгізу.
- Негізгі құжаттар: «Ақпараттық Қазақстан-2020» (2013), «Ақпараттандыру туралы» Заң (2015), «Киберқалқан» (2017), «Цифрлық Қазақстан» (2017).
- «Цифрлық Қазақстан» бес бағыттан тұрады: экономика, мемлекет, Жібек жолы, адам капиталы, инновация.